maandag 22 januari 2018

Tytgat truffels

Mijn ene collega is de échte moeder van Tina. De andere heeft het favoriete neefje en nichtje van 'de Jappe' in huis. De regisseur van theater Stap is familie van. Daarom dus slingert op bureau al maanden een lege doos Tytgat Chocolat.

Toen we ein-de-lijk the making off zouden bekijken, vulde ik de doos met wereldwinkel truffels. 'Van mijn collega's!' zei ik. 'Een cadeautje van achter de schermen. Want making off betekent dat we alles achter de schermen gaan zien.' En daarmee zat mijn voorlopig laatste uitleg erop.





Want oh jee, wat hebben we vaak op pauze geduwd.

Waarom werken die mensen daar op de inpak? Ik leg het concept beschutte werkplaats uit. Waarom moet Tina weg? Wat is een uitwijzing? Allerliefste legt het migratiebeleid uit. Waarom moeten ze stiekem geld pakken? Ik herhaal de uitleg van de serie, over verlengde minderjarigheid. Waarom heeft Spijker iets tegen homo's. Allerliefste legt misbruik uit en dat je dan iemand in vertrouwen moet nemen. Wat zijn die boekhouder en zijn opa met de fabriek van plan? Waarom komen die Duitse chocoladebazen op bezoek? Ik leg moeilijke woorden uit: CEO, Raad van Bestuur, statuten en hoe dat allemaal werkt.

Waarom foetert die man als zijn mama 'welkom in Joegoslavië' zegt? Waarom mag Jasper het liedje niet zingen dat hij van Tina geleerd heeft? Waarom mogen ze niet naar het ziekenhuis? Waarom wordt Jasper gevangen genomen? Waarom hebben Tina en Katarina papieren gebruikt van dode mensen? Allerliefste legt zeker dertien keer de burgeroorlog uit van ex-Joegoslavië uit, waar nu de grenzen liggen, hoe mensen in het 'verkeerde' gebied raakten en hoe de onderlinge spanningen nog steeds doorwerken.

Na elke uitleg duwen we weer op play.



En als zij het niet zag, trokken we wenkbrauwen naar elkaar. Ja, onderling hebben we het ons meerdere keren afgevraagd. Is het wel zo'n goed idee om met de dochter samen te kijken?

Zo hard als zij met Jasper meeleefde. Toen ze voorvoelde dat hij de trein zou missen. Toen het groepje voortvluchtigen onderling ruziemaakte. Toen ze een lift van de motards van de politie kregen. Toen Jasper en Spijker alleen verder trokken. Toen ze door twee agressieve bestuurders werden belaagd. Toen Spijker ziek werd.

Duizend keer. 'Hij gaat toch zeker zijn lief in Kosovo terugvinden, hé?'
 'Mijn collega's zweren dat op het einde alles goed komt.'
En voor het slapen gaan zong ik het liedje dat Raymond in de intro zingt.
'Alles komt in orde, liefste, alles komt weer goed.'
Dat hielp een beetje. 'Ik weet het wel, maar het is zo spannend.'

En zo schoon. Warm. Hartverwarmend.

Nu bijna alle truffels op zijn, nu we het ontroerende einde en de reportage achter de schermen hebben gezien, is ze laaiend enthousiast. Ze steekt de doos in haar boekentas, vertelt erover in de kring. 'Vriendschap en liefde, daar gaat het over. En positief denken.'

Thuis herinnert ze er mij regelmatig aan. 'Toftief denken, mama! Django zegt het ook.' Dan lach ik. En kriebel haar. 'Spannend, maar uiteindelijk wel goed dat we samen Tytgat Chocolat gekeken hebben, hé. Alles komt altijd in orde.'

vrijdag 19 januari 2018

Fair wear Friday: pluizige konijntjes

Dat van die konijnen wist ik niet. Dus zocht en vond ik een filmpje. Geluid aan. Op de 37ste seconde weer weg geklikt. Ik kan er niet tegen, ga het hier dus ook niet weergeven. Als U wil weten hoe die lekker warme angoratrui gemaakt wordt, tik op Youtube Angora Rabbit Fur Cruelty in...

Van alle andere miserie in de modewereld was ik wel al op de hoogte. U ook, denk ik. Toch hakt het artikel van De Correspondent er nog stevig in. Emy Demkes lijst de gruwel pijnlijk netjes op. Als je in haar tekst ook nog eens over de blokjes extra informatie schuift ...

Gelukkig schrijft ze na zoveel ellende plots: 'Zowel mens als milieu lijdt onder onze continue honger naar kleding. De industrie weet dit ook.' Ze vindt het hoopgevend (en ik ook) dat steeds meer mensen de afgelopen jaren vragen stellen over hun kledingaankopen. 'Vijf euro voor een T-shirt, dat kan toch niet eerlijk zijn?' Die druk op bedrijven begint zijn vruchten af te werpen. 'En laten we wel wezen, deze industrie biedt ook enorm veel kansen; een kans op een eerlijk inkomen voor miljoenen mensen in de armste landen.'

Ik sloot het artikel en dacht: als tijden veranderen, kom dan maar op met al die filmpjes waarin pluizige konijnen vriendelijk geplukt worden. Gelukkig bestaan die ook effectief. En ik weet het wel, dit zijn huisdieren waarvoor de baasjes veel tijd uittrekken, op grote (industriële) schaal is dat minder vanzelfsprekend. Toch zou dat de standaard moeten zijn. Diervriendelijk is niet alleen beter voor die konijnen, maar ook beter voor wie die job moet uitoefenen. We mogen mensen niet vragen om dieren pijn te doen, daar kan niemand echt goed tegen. In het filmpje geeft het baasje het mee als instructie, maar eigenlijk is het gewoon diepmenselijk: You don't wanna cut their skin.  

Volgende keer dat we in de winkel met een angoratrui in onze handen staan toch eens aan denken. Liever iets duurder, maar mét garantie dat het zonder gekrijs gemaakt is. 



 ********************
Dit bericht past in een reeks over faire kleren. Op vrijdag ga ik (soms!) in mijn kleerkast op zoek naar broeken, rokken, bloesjes, kleedjes, schoenen, ondergoed en kousen die eerlijk gemaakt zijn. Dat wil zeggen: kleren die de katoenboeren én de textielarbeiders in goede werkomstandigheden konden maken en waarvoor ze een deftig loon kregen. Daarom. 
Zin om mee te doen met Fair wear Friday? Mail Lies!

donderdag 18 januari 2018

Smeltende sneeuw

Het was wat: verkeersellende, logistieke problemen, economische verliezen. Ik mag het niet te luid roepen, maar ik hou van sneeuw. De lucht licht op en ik vertraag. Niets verkeersellende, te voet is alles mooi en stil. Ik hoor alleen het gekraak onder mijn voeten en geniet. Logistieke problemen? We blijven thuis, maken een sneeuwman van drie bollen hoog, wandelen naar het wit in de Bourgoyen.

Zelfs wanneer het smelt, is sneeuw mooi. Niets blubber op de weg, bruine nattigheid op straat. Maar je moet het willen zien, natuurlijk. Gras dat het wit langzaam weer groen kleurt. De druppels aan de lamellen van mijn favoriete kijkhut. De verloren handschoen. Het licht in de lucht.


dinsdag 16 januari 2018

Ijsvrij

Wie de strips van Jan, Jans en de kinderen kent, weet meteen wat dat woord betekent. In Nederland hebben ze soms ijsvrij: geen school, om extra hard in de sneeuw te spelen en op het ijs te schaatsen.

'Ijsvrij!' riep ik. Want onder het dikke pak sneeuw was het dak van de school beginnen lekken.

'Niet echt,' zeiden de kinderen. 'Het is omdat we met te veel kinderen bij elkaar moeten zitten, in die paar klassen die nog bruikbaar zijn.'

'Weet ik wel..' Ik weer. 'In een brief van de school staat dat de lessen wegens grote waterschade niet meer normaal kunnen doorgaan. Wie thuis blijft, wordt aangeduid als wettig afwezig wegens overlast. Dat is het officiële verhaal. Maar daar moeten we toch net van profiteren?'

Ik bladerde in Jan, Jans nummer 6 naar pagina 32, veranderde een paar woorden. Toen zagen ze het ook. 'We hebben morgen ijsvrij!' Klik op de foto, dan ziet U het zelf ook.




zondag 14 januari 2018

Rabot

Ik zag de film over het Rabot in het Rabot. Die wijk ligt op 10 minuten fietsen van mijn deur. Privé kom ik er wekelijks wel een keer. Professioneel ook af en toe. Het is één van de armste wijken van Gent. Er is veel ellende, maar ook veel goesting om er iets van te maken.

In haar film 'Rabot' volgt Christina Vandekerckhove de laatste bewoners van de laatste toren van het Rabot. Het sociaal woonblok gaat, net als de andere twee, tegen de vlakte. Iedereen moet daar weg. Tijdens de laatste maanden gaat het zoals altijd: er is eenzaamheid en armoede, er zijn dromen, er is liefde. 

 


Morgen avant-première in de cinema. Ge zijt van Gent als ge gaat kijken.

vrijdag 12 januari 2018

Fair wear Friday: het pashokje

Neen, ik heb in de solden geen kleren gekocht. Niets fairs. Niets tweedehands. Helemaal niets. Gewoon omdat ik niets nodig had. Als dat niet duurzaam is! Dus niets te vertellen? Toch wel, maar die van Charlie hebben het in hun tips voor cleane kleren precies al uitgeschreven...

'Buying is voting. Elke keer opnieuw moet je je bewust zijn van de keuze die je maakt en wat/wie je hiermee steunt. Ik zou mijzelf dus omschrijven als een ‘ethisch bewuste consument’. Deze titel laat de ruimte om iets te beseffen maar er soms toch niet volledig naar te ageren. Ethisch besef is immers iets anders dan ethisch gedrag. (...) Is het gemakkelijk om je steeds te gedragen naar je ethische overtuigingen? Neen! Ik hou van mooie kledij en mijn budget is niet oneindig. Dus soms kom ik in de verleiding om in te gaan op een trend bij een goedkopere keten.'

Herkenbaar. Ik heb ook al met een zomers kleedje aan de kassa staan dromen van vakantie. Maar dat is het voordeel van een wachtrij: tijd om te denken. Wil ik dit kleedje echt? Hoe zomers ook, dat kleedje gaat me geen instant zon of geluk brengen, die dingen kun je nu eenmaal niet kopen. Bovendien, hoe mooi ook, het stofje is gedrenkt in bloed, zweet en tranen. En helaas, reportages over textielarbeiders tonen dat je dat letterlijk moet nemen. 



Met lege handen uit de winkel komen, soms voelt dat goed. Ook in de solden. Geen buit binnen gehaald, maar wel een persoonlijk schouderklopje gescoord. 'Goed bezig,' zeg ik dan net niet luidop tegen mezelf, 'weer eens laten weten dat ik niet mee doe, dat het anders moet.'

Ja, het pashokje is mijn stemhokje. En iets niet kopen, is ook een daad. 

********************
Dit bericht past in een reeks over faire kleren. Op vrijdag ga ik (soms!) in mijn kleerkast op zoek naar broeken, rokken, bloesjes, kleedjes, schoenen, ondergoed en kousen die eerlijk gemaakt zijn. Dat wil zeggen: kleren die de katoenboeren én de textielarbeiders in goede werkomstandigheden konden maken en waarvoor ze een deftig loon kregen. Daarom. 
Zin om mee te doen met Fair wear Friday? Mail Lies!

zondag 7 januari 2018

Les années musique

Na de SMS van mijn vader leg ik meteen de dubbel-cd op. 'Kun jij werkelijk àl die nummers meezingen?' vraagt de vriendin die op bezoek is. Ik vertel over de avonden in het bureau van mijn vader. Hij op zijn computer, bezig met plannen en offertes, ik op een hoge kruk bij de cd-speler. Van klassiek over jazz tot Frans chanson, van evergreens over avant-garde tot grunge. Mijn muzikale bagage kreeg ik daar op die kruk mee.

Het is nu zoveel jaren later. Ik luister nog steeds lekker ouderwets naar cd's, pluis de teksten uit. En elke keer dat er een muzikale held of heldin van ons sterft, zijn we samen een beetje triest. Ik probeer dan te bedenken wel nummer ik nu het mooiste vind, maar heel vaak is dat onmogelijk, want zo gekleurd door specifieke herinneringen.

Haar déclaration d' amour bijvoorbeeld... Het is misschien niet het beste nummer, maar toen mijn kennis van het Frans al wat beter was en die over de liefde nog nihil, vroeg ik om tekst en uitleg. 'Papa, ze zingt hier dat ze van hem houdt als hij er niet is. Als hij triest is. Als ze tegen hem praat en hij niet naar haar luistert. Je t'aime quand je te parle et tu ne m'écoutes pas. Hoe kun je zo van iemand houden?' Dat ik dat later wel zou begrijpen. En inderdaad, bij momenten begin ik het te begrijpen.

Bij deze een liefdesverklaring voor mijn vader. Ik weet niet welk nummer van France Gall ik het mooiste vind, maar * papaatje, hiermee kun je nog eens helemaal in de titirititi opgaan... *


zaterdag 6 januari 2018

Onvoorwaardelijk

Toen ik me na dagen offline boeken lezen * realiseerde dat dit bericht zowaar het eerste van 2018 was, bedacht ik dat het best wel een mooie gedachte is om het nieuwe jaar mee in te zetten. Ik wens het U, mensen die er woordeloos maar onvoorwaardelijk voor U zijn.

* Alleen voor Home Alone 2 maak ik een uitzondering. Dat spreekt.

donderdag 4 januari 2018

Pagina 218/219

De bladwijzer die de uitgeverij erbij geeft, is eigenlijk een lijstje. 'Muzieksuggesties bij het lezen van Noord', staat er bovenaan. Sien Volders raadt specifieke nummers aan van The Stanley Brothers en Flatt & Scruggs, van Leonard Cohen en Gillian Welch.

Terwijl ik met de personages ronddwaal tussen de bergen, de bomen, de rivieren van Noord, speelt haar lijst op de achtergrond. Daarna 'zoveel Townes Van Zandt als de lezer verdragen kan'. Als het lijstje op is, zoek ik nog wat bluegrass. De Athabasca Barnburners, snelle banjo's waar je met wat zoekwoorden uit het verhaal vanzelf op uitkomt. En uiteindelijk deze van Jeff Buckley.



Adam zingt het voor Sarah, op een cassette op pagina 218/219.

Het boek en de muziek doen precies wat ze moeten doen, deze laatste donkere dagen onder een dekentje in mijn zetel. Niet dat elke roman een hoorspel voor volwassenen moet worden, schreef ik eerder al. Maar het idee om een blokje tekst aan te klikken waarna muziek begint te spelen die je nog meer in het verhaal trekt, ligt me wel.

Tot aan de epiloog van Noord. Het jaartal duidt 1976 aan, dat is zo'n vijftien jaar vóór het verhaal. Ik zet alle muziek uit, lees de laatste bladzijden in stilte en moet net als I. 'wenen, maar niet heel hard'.

Dus luister. En lees het boek. Want Noord is mooi. De winters daar. En hoe belangrijk vriendschap, brieven, muziek, liefde en telefoontjes op donkere dagen zijn. De zomers daar. En de energie die je lijfelijk voelt als de natuur barst. Kampvuren, verhalen, onderweg zijn, kunst en schoonheid overal.

Het zijn allemaal dingen in werk en leven die ertoe doen, daarvoor alleen al moet je Noord lezen. Voor de compositie van het verhaal en de klare schrijfstijl, uiteraard. Maar bovenal voor de mannen en vrouwen die er met weinig woorden toch onvoorwaardelijk voor elkaar zijn.


Edit: Een dag later speelde Radio 4, de Nederlandse equivalent van Klara, in Opium ook een paar nummers van de bladwijzer. Boekenlegger, zeggen ze daar in het Noorden. En Sien Volders doet ook mee.

donderdag 28 december 2017

Boerendochter

Als haar vrienden, onze familie en de school mee konden verhuizen, dan onmiddellijk. Want ergens in haar schuilt een boerendochter. In dat andere leven zou ze 's morgens naar de koeien gaan. En 's avonds nog een keer. Elke dag voor vers hooi en eten zorgen. De kalfjes emmers melk geven. Met een gocart op het erf rijden. De kat bij haar in bed nemen. 's Zomers in de zwemvijver springen. 's Winters op een bevroren sloot schaatsen. Zo stelt ze zich het leven op een boerderij voor.

Het kwam goed uit dat het familieweekend in Alveringem was. Twee dagen heerlijk wegdromen: wat als ik op zo'n boerderij woonde? Ook al weet ze - van al die keren in de melkput, de uitleg van verschillende boeren - dat het in het echt hard werken is. En toch. Ze bleef maar treuzelen in de stal. En achteraf begreep ik het: ze wilde een paar koeien aaien.

Er schuilt een boerendochter in haar. Niet eens zo heel diep.



* Dank jullie, Clementientjes, voor het korte maar fijne weekend. *